فیبروم رحم در بارداری، یکی از موضوعات مهم و نگران کننده برای بسیاری از زنان در سنین باروری است. فیبرومها تودههای غیر سرطانی هستند که از بافت عضلانی رحم به وجود میآیند و بسته به محل قرارگیری، اندازه و تعدادشان، تاثیرات مختلفی بر بارداری دارند. در بسیاری از موارد، وجود فیبروم مشکلی برای روند بارداری ایجاد نمیکند، اما در برخی شرایط خاص، باعث درد، خونریزی، زایمان زودرس یا حتی اختلال در رشد جنین میشود. آگاهی از وضعیت فیبروم، پیگیریهای منظم پزشکی و مشاوره با متخصص زنان میتواند به مدیریت بهتر این وضعیت و داشتن بارداری ایمن و سالم کمک کند. دکتر فاطمه علیزاده، متخصص زنان و زایمان، یکی از پزشکان باتجربه در این حوزه است.
علائم فیبروم رحم در دوران بارداری
علائم فیبروم رحم در دوران بارداری بسته به اندازه، تعداد و محل قرارگیری فیبرومها متفاوت است. در برخی زنان هیچ گونه علامتی ندارند و فیبروم به صورت تصادفی در سونوگرافیهای بارداری تشخیص داده میشود. با این حال، در برخی موارد، علائمی مثل درد در ناحیه پایین شکم یا لگن، احساس فشار، تکرر ادرار، یبوست یا حتی درد هنگام نزدیکی بروز پیدا میکند.
گاهی اوقات فیبرومها باعث خونریزیهای خفیف یا لکه بینی در اوایل بارداری میشود که منبع نگرانی است. در موارد نادر، رشد سریع فیبروم به دلیل افزایش هورمونها در دوران بارداری، منجر به درد شدید و ناگهانی میشود که نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. به همین دلیل، پیگیری منظم وضعیت رحم و مشورت با پزشک در صورت بروز هر گونه علامت غیر عادی اهمیت زیادی دارد.
جهت مشاوره بیشتر با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
تاثیر فیبروم رحم بر روند بارداری
فیبروم رحم، بسته به محل و اندازهاش اثرات متفاوتی بر روند بارداری دارد. در بسیاری از موارد، زنان باردار مبتلا به فیبروم بدون هیچ مشکلی دوران بارداری خود را سپری میکنند، اما گاهی فیبروم، باعث بروز برخی عوارض میشود. یکی از این تأثیرات، افزایش احتمال دردهای شکمی یا لگنی است، بهویژه اگر فیبروم بزرگ یا در حال رشد باشد. همچنین ممکن است فیبروم با تغییر شکل رحم یا اشغال فضای داخلی آن، مانع از رشد طبیعی جنین شود یا منجر به محدودیت در فضای رحم میگردد.
در برخی موارد، فیبروم، باعث بروز خونریزیهای غیر طبیعی، زایمان زودرس یا موقعیت نادرست جنین میشود. همچنین اگر فیبروم در نزدیکی دهانه رحم قرار داشته باشد، ممکن است انجام زایمان طبیعی دشوار یا غیر ممکن شود و نیاز به سزارین به وجود آید. با این حال، بسیاری از این مشکلات با پیگیری منظم و مراقبتهای پزشکی قابل پیشگیری یا کنترل هستند.
درباره مشاوره بارداری بیشتر بخوانید.
روشهای تشخیص فیبروم در دوران بارداری
تشخیص فیبروم رحم در دوران بارداری، از طریق بررسیهای تصویربرداری و معاینات پزشکی انجام میشود. یکی از رایجترین و دقیقترین روشها، سونوگرافی است که به پزشک این امکان را میدهد تا اندازه، تعداد و محل قرارگیری فیبرومها را به وضوح مشاهده میکند. در برخی موارد، اگر سونوگرافی اطلاعات کافی ارائه ندهد، از روش تصویربرداری پیشرفتهتری مانند MRI استفاده میشود که به ویژه در بارداریهای پرخطر یا زمانی که تصمیم گیری درباره نوع زایمان اهمیت دارد، کاربرد دارد.
گاهی اوقات فیبرومها در همان معاینات اولیه بارداری یا هنگام انجام غربالگریهای معمول، به صورت اتفاقی شناسایی میشوند. از آنجا که برخی علائم فیبروم با علائم طبیعی بارداری اشتباه گرفته میشود، تشخیص دقیق از طریق بررسیهای پزشکی اهمیت زیادی دارد تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود و روند بارداری تحت کنترل باقی بماند.
درمان فیبروم رحم در بارداری
درمان فیبروم رحم در دوران بارداری به طور معمول با احتیاط زیادی انجام میشود، زیرا بسیاری از داروها و روشهای سخت، برای جنین خطرناک باشند. در بیشتر موارد، اگر فیبرومها علائم خاصی ایجاد نکنند و تهدیدی برای سلامت مادر یا جنین نباشند، درمان خاصی انجام نمیشود و تنها کنترل و پیگیری منظم از طریق سونوگرافی و معاینات دورهای توصیه میشود. در صورتی که فیبروم باعث درد شدید، خونریزی یا فشار بر ارگانهای اطراف شود، پزشک، درمانهایی مانند مصرف داروهای بیخطر برای کاهش درد یا استفاده از داروهای ضد انقباض خفیف را تجویز کند.
جراحی برای برداشتن فیبروم در دوران بارداری توصیه نمیشود، مگر در موارد بسیار نادر و خاص که فیبروم تهدید جدی برای جان مادر یا جنین ایجاد کرده باشد. به طور کلی، مدیریت فیبروم در دوران بارداری نیاز به رویکردی دقیق و فرد محور دارد و تصمیمگیری درباره هر گونه درمان باید تحت نظر متخصص زنان و با در نظر گرفتن شرایط خاص هر بیمار صورت گیرد.
درباره لابیاپلاستی در بارداری بیشتر بخوانید.
زایمان با وجود فیبروم رحم
زایمان با وجود فیبروم رحم، بسته به محل، اندازه و تعداد فیبرومها متفاوت است. بسیاری از زنان مبتلا به فیبروم بدون مشکل خاصی زایمان طبیعی انجام میدهند، به ویژه اگر فیبرومها کوچک بوده و در نواحیای قرار داشته باشند که مزاحم مسیر زایمان نیستند. اما اگر فیبروم در نزدیکی دهانه رحم یا در مسیر خروج جنین قرار گرفته باشد، ممکن است مانع از انجام زایمان طبیعی شود و پزشک سزارین را پیشنهاد دهد.
همچنین در برخی موارد، فیبروم، باعث قرارگیری غیر طبیعی جنین، سر بالایی یا عرضی شود که در این صورت، احتمال زایمان طبیعی کاهش مییابد. در زنانی که فیبرومهای بزرگ دارند، احتمال خونریزی بعد از زایمان یا انقباض ضعیف رحم، افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، بررسی دقیق وضعیت فیبروم در ماههای پایانی بارداری و انتخاب روش زایمان بر اساس نظر پزشک متخصص از اهمیت بالایی برخوردار است تا زایمانی ایمن و بدون عارضه برای مادر و نوزاد فراهم شود.
مراقبتهای دوران بارداری در صورت وجود فیبروم
در صورتی که در دوران بارداری فیبروم رحم تشخیص داده شود، رعایت برخی مراقبتهای خاص برای حفظ سلامت مادر و جنین اهمیت زیادی دارد. اولین و مهمترین نکته، پیگیری منظم با پزشک متخصص زنان و انجام سونوگرافیهای دورهای برای بررسی رشد فیبروم و وضعیت جنین است. در این شرایط باید نسبت به هر گونه درد غیر عادی در ناحیه شکم، احساس فشار، خونریزی یا لکهبینی حساس بود و بلافاصله به پزشک اطلاع داد.
همچنین استراحت کافی، مدیریت استرس و پرهیز از فعالیتهای سنگین یا حرکات ناگهانی از تحریک فیبروم و بروز درد یا عوارض جلوگیری میکند. تغذیه مناسب و نوشیدن آب کافی در حفظ سلامت عمومی بدن و عملکرد بهتر رحم موثر است. اگر فیبروم باعث یبوست شود، مصرف فیبر بیشتر و مایعات فراوان، به رفع این مشکل کمک میکند. در نهایت، زنان بارداری که فیبروم دارند باید از مصرف خود سرانه دارو پرهیز کنند و هر نوع دارویی را فقط با نظر پزشک مصرف نمایند تا از ایجاد خطر برای جنین پیشگیری شود.
سخن آخر
وجود فیبروم رحم در دوران بارداری لزوما به معنای بروز مشکل یا خطر جدی نیست، اما نیازمند توجه و مراقبت بیشتری نسبت به بارداریهای عادی است. بسیاری از زنان با وجود فیبروم بارداری سالم و زایمان موفقی را تجربه میکنند، به شرطی که تحت نظر پزشک متخصص بوده و به طور منظم وضعیت خود را پیگیری کنند. آگاهی، مشاوره تخصصی و رعایت نکات مراقبتی، از بروز عوارض جلوگیری کرده و مسیر بارداری را هموارتر میکند.